Fire Temple and Kaaba

ز آتشکده و کعبه غرض سوز و نیاز است

In fire temple and Kaaba alike, the point is burning and need;

وانجا که نیاز است چه حاجت به نماز است

and where there is need, what call is there for prayer?

بی عشق مسخر نشود ملک حقیقت

Without love the kingdom of truth is never won,

کان چیز که جز عشق بود عین مجاز است

for whatever is not love is mere seeming.

چون مرغ دل خسته من صید نگردد

How could the bird of my weary heart escape capture

هرگاه که بینم که در میکده باز است

whenever I see that the tavern door is open?

آنکس که بود معتکف کعبه قربت

One who keeps vigil in the Kaaba of nearness:

در مذهب عشاق چه محتاج حجاز است

in the lovers’ creed, what need has he of the Hejaz?

هرچند که از بندگی ما چه برآید

Though nothing may come of our service,

ما بنده آنیم که او بنده‌نواز است

we are servants of the one who is kind to servants.

دائم دل پرتاب من از آتش سودا

My restless heart, in the fire of passion,

چون شمع جگرتافته در سوز و گداز است

is always burning and melting, like a candle burned to the core.

می‌سوزم و می‌سازم از آن‌روی که چون عود

I burn and I bear it, for like aloeswood

کار من دل‌سوخته از سوز به ساز است

my burned heart finds its music through burning.

حال شب هجر از من مهجور چه پرسی

Why ask me, the forsaken, about the night of parting?

کوتاه کن ای خواجه که آن قصه دراز است

Cut it short, sir, for that story is long.

خواجو چکند بیتو که کام دل محمود

What can Khwaju do without you? For Mahmud’s heart’s desire,

از مملکت روی زمین روی ایازست

of all the kingdoms of the earth, is the face of Ayaz.