The breeze of Nowruz

ز کوی یار می‌آید نسیم باد نوروزی

From the beloved's street comes the breeze of the Nowruz wind;

از این باد ار مدد خواهی، چراغ دل برافروزی

if you ask this wind for help, you will light the lamp of the heart.

چو گل گر خرده‌ای داری، خدا را صرف عشرت کن

If, like the rose, you have a little gold, for God's sake spend it on joy,

که قارون را غلط‌ها داد، سودای زراندوزی

for the passion for hoarding gold led Qarun into many errors.

ز جام گل، دگر بلبل، چنان مست می لعل است

From the rose's cup the nightingale is again so drunk on ruby wine

که زد بر چرخ فیروزه صفیر تخت فیروزی

that it has whistled up to the turquoise sky the call of the throne of victory.

به صحرا رو که از دامن، غبار غم بیفشانی

Go out into the open plain, and shake the dust of grief from your skirt;

به گلزار آی کز بلبل، غزل گفتن بیاموزی

come into the rose garden, and learn from the nightingale how to sing ghazals.

چو امکان خلود ای دل! در این فیروزه‌ایوان نیست

Since there is no staying forever, O heart, in this turquoise hall,

مجال عیش فرصت دان، به فیروزی و بهروزی

treat the chance for joy as a gift, in triumph and good fortune.

طریق کام‌بخشی چیست؟ ترک کام خود کردن

What is the way to grant desires? To give up your own desire.

کلاه سروری آن است، کز این ترک بر دوزی

The cap of sovereignty is the one you stitch from this giving up.

سخن در پرده می‌گویم، چو گل از غنچه بیرون آی

I speak in veiled words: come out like the rose from the bud,

که بیش از پنج روزی نیست، حکم میر نوروزی

for the rule of the Nowruz king lasts no more than five days.

ندانم نوحه قمری، به طرف جویباران چیست

I do not know what the dove's lament is, along the banks of the streams;

مگر او نیز همچون من، غمی دارد شبان‌روزی؟

perhaps it too, like me, has a grief night and day.

میی دارم چو جان، صافی و صوفی می‌کند عیبش

I have wine as clear as the soul, and the Sufi finds fault with it;

خدایا هیچ عاقل را، مبادا بخت بد، روزی

Lord, may no wise person ever meet with bad luck for a single day.

جدا شد یار شیرینت، کنون تنها نشین ای شمع!

Your sweet friend has gone; now sit alone, O candle,

که حکم آسمان این است اگر سازی و گر سوزی

for this is heaven's decree, whether you bear it or burn.

به عجب علم نتوان شد، ز اسباب طرب محروم

Do not let pride in your learning keep you from the means of joy;

بیا ساقی که جاهل را هنی‌تر می‌رسد روزی

come, saqi, for the ignorant receive their daily bread more pleasantly.

می اندر مجلس آصف، به نوروز جلالی نوش

Drink wine in the gathering of Asaf, at the Jalali New Year,

که بخشد جرعه جامت، جهان را ساز نوروزی

for a draught of his cup gives the whole world its Nowruz festival.

نه حافظ می‌کند تنها دعای خواجه توران‌شاه

It is not Hafez alone who prays for Khwaja Turan Shah;

ز مدح آصفی خواهد، جهان عیدی و نوروزی

from praise of this Asaf the whole world seeks its feast and New Year gifts.

جنابش پارسایان راست، محراب دل و دیده

For the pious, his threshold is the prayer-niche of heart and eye;

جبینش صبح‌خیزان راست، روز فتح و فیروزی

for those who rise at dawn, his brow is the day of victory and triumph.